Αγχώδεις διαταραχές
Όταν το άγχος αρχίζει να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο στη ζωή σας και να περιορίζει όσα κάνετε.
“Όλοι νιώθουμε άγχος. Τότε γιατί γίνεται πρόβλημα;”
Το άγχος δεν είναι εχθρός μας. Είναι ένας φυσικός μηχανισμός προστασίας που ενεργοποιείται όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται έναν κίνδυνο. Μας προετοιμάζει να αντιδράσουμε γρήγορα, αυξάνοντας τους παλμούς της καρδιάς, την αναπνοή και την εγρήγορση.
Στις αγχώδεις διαταραχές, όμως, αυτός ο μηχανισμός ενεργοποιείται πιο συχνά ή πιο έντονα από όσο χρειάζεται. Το σώμα αντιδρά σαν να υπάρχει κίνδυνος, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματική απειλή.
Πότε το άγχος γίνεται αγχώδης διαταραχή;
Το άγχος μπορεί να αρχίσει να γίνεται πρόβλημα όταν η ανησυχία ή ο φόβος επιμένουν, προκαλούν έντονη δυσφορία ή αρχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινή ζωή.
Μπορεί, για παράδειγμα, να αρχίζετε να αποφεύγετε καταστάσεις, να περιορίζετε δραστηριότητες ή να οργανώνετε όλο και περισσότερο τις επιλογές σας γύρω από όσα φοβάστε. Όταν το άγχος αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής, μπορεί να πληρούνται τα κριτήρια μιας αγχώδους διαταραχής.
Το άγχος δεν γίνεται πρόβλημα επειδή υπάρχει. Γίνεται πρόβλημα όταν αρχίζει να αποφασίζει πώς θα ζήσουμε.
Πώς μπορεί να εκδηλωθεί το άγχος;
Σκέψεις
«Κάτι κακό θα συμβεί.»
«Δεν θα τα καταφέρω.»
«Θα χάσω τον έλεγχο.»
Σώμα
Ταχυκαρδία
Δύσπνοια
Ζάλη
Εφίδρωση
Ένταση
Συμπεριφορά
Αποφυγή
Αναζήτηση διαβεβαίωσης
Έλεγχος
Αναβολές
Απομόνωση
Γιατί το άγχος επιμένει;
Όταν κάτι βιώνεται ως απειλή, είναι φυσικό να προσπαθούμε να μειώσουμε το άγχος που νιώθουμε. Συχνά αποφεύγουμε την κατάσταση ή χρησιμοποιούμε τρόπους που μας βοηθούν να αισθανθούμε πιο ασφαλείς.
Αυτό πράγματι φέρνει ανακούφιση — αλλά συνήθως μόνο προσωρινά. Δεν μας δίνει την ευκαιρία να διαπιστώσουμε ότι μπορούμε να αντέξουμε το άγχος ή ότι αυτό που φοβόμαστε μπορεί να μην συμβεί. Έτσι, η αίσθηση της απειλής παραμένει και ο κύκλος του άγχους συνεχίζεται.
Πώς μπορεί να εκδηλωθεί το άγχος;
Το άγχος δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Μπορεί να συνδέεται με έντονη ανησυχία για διαφορετικούς τομείς της ζωής, με τον φόβο μιας κρίσης πανικού, με κοινωνικές καταστάσεις, με την υγεία ή με συγκεκριμένα αντικείμενα και καταστάσεις.
Αυτό που αλλάζει κάθε φορά είναι το τι βιώνεται ως απειλή και ο τρόπος με τον οποίο το άτομο προσπαθεί να προστατευτεί από αυτήν.
Κρίσεις Πανικού
Έχετε βιώσει ποτέ μια ξαφνική κρίση έντονου φόβου με ταχυκαρδία, δύσπνοια ή ζάλη και από τότε φοβάστε μήπως σας ξανασυμβεί;
Αγοραφοβία
Αποφεύγετε μέσα μεταφοράς, εμπορικά κέντρα ή χώρους με πολύ κόσμο επειδή φοβάστε ότι θα είναι δύσκολο να φύγετε ή να βρείτε βοήθεια αν αισθανθείτε άσχημα;
Κοινωνικό άγχος
Μήπως ο φόβος της κριτικής ή της αρνητικής αξιολόγησης σάς κάνει να αποφεύγετε κοινωνικές καταστάσεις;
Άγχος για την Υγεία
Ανησυχείτε υπερβολικά ότι ένα σύμπτωμα μπορεί να σημαίνει μια σοβαρή ασθένεια, ακόμη κι όταν οι εξετάσεις είναι καθησυχαστικές;
Ειδική Φοβία
Αποφεύγετε συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις, όπως τα αεροπλάνα, τα ύψη, τις ενέσεις ή τα ζώα, επειδή σας προκαλούν έντονο φόβο;
Πώς βοηθά η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) στις αγχώδεις διαταραχές;
Η CBT είναι μία από τις πιο τεκμηριωμένες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών.
Στη θεραπεία προσπαθούμε αρχικά να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί το άγχος στη δική σας περίπτωση: ποιες καταστάσεις το ενεργοποιούν, ποιες σκέψεις και προβλέψεις εμφανίζονται και τι κάνετε συνήθως για να νιώσετε πιο ασφαλείς.
Στη συνέχεια δουλεύουμε πάνω σε όσα μπορεί να διατηρούν το άγχος. Εξετάζουμε τις αγχώδεις σκέψεις και προβλέψεις, μειώνουμε σταδιακά την αποφυγή και τους τρόπους που χρησιμοποιείτε για να αισθανθείτε ασφαλείς και πλησιάζουμε, βήμα-βήμα, καταστάσεις που μέχρι τώρα προκαλούσαν φόβο.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία έχετε την ευκαιρία να διαπιστώσετε στην πράξη ότι μπορείτε να αντέξετε το άγχος και να αντιμετωπίσετε όσα φοβάστε, χωρίς να χρειάζεται να οργανώνετε τη ζωή σας γύρω από την αποφυγή τους.
Το άγχος μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες δυσκολίες
- κατάθλιψη
- PTSD
- πένθος
- αϋπνία
- χρόνιο στρες
- διατροφικές διαταραχές
Δεν χρειάζεται να προσαρμόζετε τη ζωή σας στο άγχος
Αν το άγχος έχει αρχίσει να περιορίζει την καθημερινότητά σας, μπορούμε αρχικά να έχουμε μια σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία, ώστε να συζητήσουμε τι σας απασχολεί και να απαντήσω στις ερωτήσεις σας σχετικά με τη θεραπεία.