Τελειοθηρία
Όταν η προσπάθεια συνοδεύεται από διαρκή πίεση να τα κάνετε όλα σωστά.
Όταν το «καλά» δεν μοιάζει ποτέ αρκετά καλό
Το να θέτετε υψηλούς στόχους και να προσπαθείτε για κάτι που έχει σημασία για εσάς δεν είναι από μόνο του πρόβλημα. Η δυσκολία αρχίζει όταν οι απαιτήσεις από τον εαυτό σας γίνονται τόσο υψηλές, ώστε ακόμη και μια καλή προσπάθεια ή ένα σημαντικό επίτευγμα να μην μοιάζει αρκετό.
Ίσως εστιάζετε περισσότερο σε αυτό που δεν πήγε όπως θα θέλατε, δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε όσα καταφέρατε ή σκέφτεστε ότι «θα μπορούσα να το είχα κάνει καλύτερα». Έτσι, η επιτυχία μπορεί να προσφέρει μόνο προσωρινή ικανοποίηση, πριν εμφανιστεί ο επόμενος στόχος ή η επόμενη απαίτηση.
Η τελειοθηρία δεν είναι το ίδιο με το να θέλετε να τα πηγαίνετε καλά
Η τελειοθηρία έχει μια πλευρά που μπορεί να την κάνει ιδιαίτερα επίμονη: συχνά μοιάζει να λειτουργεί. Η μεγάλη προσπάθεια μπορεί πράγματι να φέρνει επιτυχίες, αναγνώριση ή μια αίσθηση ελέγχου. Έτσι μπορεί να ενισχύεται η πεποίθηση ότι «αν σταματήσω να πιέζω τόσο πολύ τον εαυτό μου, δεν θα τα καταφέρω».
Γιατί η τελειοθηρία μπορεί να είναι τόσο επίμονη
Οι δυσκολίες στον ύπνο μπορεί να σχετίζονται και με άλλες καταστάσεις, όπως διαταραχές της αναπνοής κατά τον ύπνο, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, διαταραχές του κιρκαδιανού ρυθμού ή άλλες διαταραχές ύπνου.
Όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η δυσκολία μπορεί να σχετίζεται με κάποια άλλη διαταραχή ύπνου ή με οργανικούς παράγοντες, μπορεί να χρειάζεται και κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.
Πώς διατηρείται ο κύκλος της τελειοθηρίας
Οι υψηλές απαιτήσεις μπορεί να δημιουργούν έναν κύκλο που επαναλαμβάνεται. Ο φόβος μήπως κάτι δεν γίνει αρκετά καλά μπορεί να οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια ή, κάποιες φορές, σε αναβολή και αποφυγή.
Στη συνέχεια, το αποτέλεσμα συχνά αξιολογείται με αυστηρά κριτήρια, με μεγαλύτερη έμφαση σε όσα θα μπορούσαν να είχαν γίνει καλύτερα. Έτσι, η αυτοκριτική και οι υψηλές απαιτήσεις ενισχύονται και ο κύκλος ξεκινά ξανά.
Όσο περισσότερο η αξία μας εξαρτάται από το πόσο καλά τα καταφέρνουμε, τόσο πιο δύσκολο μπορεί να γίνεται να αισθανθούμε ότι αυτό που κάναμε ήταν αρκετό.
Μερικές φορές η τελειοθηρία δεν μοιάζει με υπερβολική προσπάθεια
Η τελειοθηρία δεν εκδηλώνεται πάντα ως ασταμάτητη δουλειά ή συνεχής προσπάθεια. Όταν κάτι πρέπει να γίνει «τέλεια», μπορεί να μοιάζει τόσο απαιτητικό ώστε να γίνεται δύσκολο ακόμη και να ξεκινήσει.
Έτσι μπορεί να εμφανίζονται αναβλητικότητα, αποφυγή, επαναλαμβανόμενος έλεγχος, υπερβολικός χρόνος για μια εργασία ή συχνή αναζήτηση επιβεβαίωσης.
Το «θα το κάνω όταν μπορέσω να το κάνω σωστά» μπορεί τελικά να οδηγεί στην καθυστέρηση ή την αποφυγή πραγμάτων που έχουν σημασία για εσάς.
Όταν η προσπάθεια αρχίζει να σας εξαντλεί
Η συνεχής προσπάθεια να ανταποκρίνεστε σε πολύ υψηλές απαιτήσεις μπορεί σταδιακά να επηρεάζει διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητάς σας.
Μπορεί να συνοδεύεται από:
Μπορεί να συνοδεύεται από:
- άγχος και ένταση,
- εξάντληση και κόπωση,
- δυσκολία να απολαύσετε δραστηριότητες που δεν συνδέονται με κάποιο επίτευγμα,
- υπερβολικό έλεγχο ή αναβλητικότητα,
- συνεχή σκέψη γύρω από όσα δεν έγιναν αρκετά καλά,
- αυξημένη αυτοκριτική.
Πώς βοηθά η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) στην Τελειοθηρία;
Η CBT βοηθά να κατανοήσουμε τον προσωπικό κύκλο της τελειοθηρίας και να δουλέψουμε πάνω στις σκέψεις και στις συμπεριφορές που τον διατηρούν.
Αναγνωρίζουμε το δικό σας μοτίβο τελειοθηρίας
Εντοπίζουμε πού εμφανίζονται οι υψηλές απαιτήσεις και πώς σας επηρεάζουν.
Εξετάζουμε τους αυστηρούς κανόνες και τις απαιτήσεις
Διερευνούμε τα «πρέπει» και αναζητούμε πιο ευέλικτους τρόπους να θέτετε στόχους.
Δουλεύουμε με την αυτοκριτική και τον φόβο της αποτυχίας
Εξετάζουμε σκέψεις που δίνουν σε ένα λάθος ή μια ατέλεια υπερβολικά μεγάλη σημασία.
Δοκιμάζουμε διαφορετικούς τρόπους στην πράξη
Δοκιμάζουμε τι συμβαίνει όταν δεν ακολουθείτε πάντα τους ίδιους αυστηρούς κανόνες.
Διευρύνουμε τα κριτήρια με τα οποία αξιολογείτε τον εαυτό σας
Δουλεύουμε ώστε η αξία σας να μην εξαρτάται μόνο από την επίδοση και τα επιτεύγματα.
Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψετε τους στόχους σας για να μειώσετε την πίεση
Αν η πίεση να τα κάνετε όλα σωστά σάς δυσκολεύει, μπορούμε αρχικά να έχουμε μια σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία, ώστε να συζητήσουμε τι σας απασχολεί και τις ερωτήσεις σας σχετικά με τη θεραπεία.